Novi Sad

Kultura

 

Novi Sad je još tokom habzburške uprave u 18. i 19. veku bio središte srpske kulture, politike i društvenog života, zbog čega je dobio nadimak „Srpska Atina“. Danas on nije samo najveći kulturni centar Vojvodine, već i jedan od najznačajnijih kulturnih centara Republike Srbije.

Novi Sad je grad muzeja, galerija i drugih spomenika kulturnog života, grad koji sjedinjuje u sebi kulture tj. kulturne spomenike mnogih nacija koje su kroz istoriju nastanjivale ili još uvek nastanjuju ovaj grad. O tome svedoče i verski objekti – pored pravoslavnih crkava (Saborna crkva, Uspenska, Nikolajevska, Almaška i dr.), u Novom Sadu postoji i velelepna Rimokatolička župna crkva Imena Marijina, građena u neogotskom stilu (http://view.bbns.rs/items/show/76), koju Novosađani zovu Katedrala iako njoj taj rang ne pripada, zatim Sinagoga, jevrejska crkva, građena u stilu secesije, u kojoj se danas zbog izuzetne akustike održavaju koncerti klasične muzike (http://view.bbns.rs/items/show/88), Rusinska grkokatolička crkva Svetih apostola Petra i Pavla, kao i mnogi drugi verski objekti.

Srpsko narodno pozorište, najstarije profesionalno pozorište kod Srba, osnovano je u Novom Sadu 1861. godine (http://view.bbns.rs/items/show/11). Ono je smešteno na Pozorišnom trgu, prostire se na preko 20.000 m² i ima najveću pozorišnu scenu u Srbiji. Pored Srpskog narodnog pozorišta, druga poznatija pozorišta u gradu su Pozorište mladih i Novosadsko pozorište.

Matica srpska je najstarija književna, kulturna i naučna institucija srpskog naroda, osnovana u Pešti 4/16. februara 1826. godine, a 1864. preseljena je u Novi Sad. Biblioteka Matice srpske sadrži oko 3 miliona publikacija. Galerija Matice srpske je najveća i najcenjenija galerija u Novom Sadu, a podeljena je na dve zasebne galerije koje se nalaze u centru grada.

U gradu se nalazi nekoliko muzeja i brojne privatne ili javne galerije. Najpoznatiji muzej je Muzej Vojvodine, koji je osnovala Matica srpska 1847. godine, u kojem se nalazi trajna kolekcija koja predstavlja srpsku kulturu i život u Vojvodini tokom istorije. Muzej Novog Sada na Petrovaradinskoj tvrđavi ima stalnu kolekciju vezanu za istoriju tvrđave. Tu su još i Galerija likovne umetnosti poklon zbirka Rajka Mamuzića i Spomen-zbirka Pavla Beljanskog – jedna od najvećih kolekcija srpske umetnosti 20. veka (od 1900. do 1970).

Druge značajne kulturne ustanove u gradu su ogranak Srpske akademije nauka i umetnosti, Vojvođanska akademija nauka i umetnosti, Gradska biblioteka u Novom Sadu, Istorijski arhiv u Novom Sadu, Arhiv Vojvodine (koji čuva mnoge istorijske dokumente sa područja Vojvodine koji datiraju u prošlost do 1565. godine), Kulturni centar Novog Sada (koji organizuje značajne manifestacije i predstavlja aktuelnu kulturu Novog Sada) itd.

Petrovaradinska tvrđava je glavni simbol Novog Sada (http://view.bbns.rs/items/show/211). Izgrađena je na desnoj obali Dunava i pre nekoliko vekova služila je Habzburškoj monarhiji u odbrani od turske najezde, a danas se na prostoru ove velelepne tvrđave održava jedan od najvećih evropskih muzičkih festivala – EXIT. Na trđavi se nalazi velika Sahat-kula, na kojoj velika kazaljka pokazuje sate, a mala minute, da bi lađari izdaleka videli koliko je sati.